باغ های تاریخی ایران در گذر زمان شاهد حوادث تاریخی زیادی بوده اند. یکی از باغ هایی که در دوران قاجار به انگلیسی ها اجاره داده شد تا سفارت تابستانی آنها باشد و آنها دیگر نتوانستند از درختان سرو و نارون و بیدهای مجنون و قنات پرآب و خنکی و سرسبزی زاید الوصفش دل بکنند ، باغ «قلهک» است که امروز همچنان در اختیار سفارت انگلستان است.
روستایی که شهر شد
«قلهک» یکی از قدیمی ترین روستاهای اطراف تهران است که با گسترش شهر، تبدیل به محله ای شد و سرگذشتی پر فراز و نشیب را پشت سر گذاشت و در حال حاضر نیز به دلیل قرار گرفتن باغ «قلهک» در این منطقه، همچنان مورد توجه است. این باغ خرم با آن سروهای سر به فلک کشیده و نارون های بزرگ و بید مجنون های خرامان که در میانه دیوارهایی بلند محصور شده، همان باغ قلهک مشهور است که خبرسازشدنش به خاطر اعطای آن توسط پادشاهان قاجار به بریتانیا است.
مهم ترین قنات از قنات های هفت گانه شمیران
آب و هوای خنک و دل انگیز این باغ به دلیل واقع شدن در یکی از شمالی ترین و زیباترین روستاهای تهران از قدیم زبانزد بوده است. در گذشته آب قلهک به عنوان یکی از آبادی های توابع شمیران، از ۷رشته قنات تأمین می شد که مهم ترین آنها قنات های موجود در همین باغ بود که همچنان در باغ جاری است.
باغ قلهک در خیابان شریعتی تهران ، در حد فاصل خیابان شهید کلاهدوز (دولت) و پل صدر قرار دارد
موقعیت باغ قلهک
باغ قلهک در خیابان شریعتی تهران ، در حد فاصل خیابان شهید کلاهدوز (دولت) و پل صدر قرار دارد. دیوار طولانی این باغ با آجرهای قرمز رنگ، بعد از خیابان شهید کلاهدوز(دولت) آغاز می شود و تا نزدیکی های بزرگراه صدر ادامه دارد. دیوار آجری حاشیه خیابان نشانه خوبی برای یافتن این باغ است.
تاثیرگذاری بر تاریخ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران
باغ قلهک خاطرات فراوانی از ۱۷۰ سال گذشته این محله را به خود دیده است. باغی با وسعت ۲۰ هکتار که بازمانده ای سرسبز از منطقه قدیمی «قلهک» است و روزگاری از سوی محمد شاه قاجار به دولت انگلستان اجاره داده شد. این باغ از قدیم به عنوان اقامتگاه تابستانی سفارت انگلستان در نظر گرفته شد؛ اقامتگاهی که بعدها شاهد برگزاری محفل ها و جلسات بسیاری شد تا تأثیر فراوانی بر تاریخ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران داشته باشد. شاید آن زمان که «سرجان کمپبل» به عنوان وزیرمختار انگلستان در تهران حضور داشت، فکر نمی کرد که باغ اجاره ای روزگاری محل مناقشه شود.
محمد شاه این باغ را به بهای ماهانه ۳۰ تومان یا ۱۵ لیره انگلیس به دولت انگلیس اجاره داد و این امر موجب شد تا بعد ها انگلیسی ها خیال کنند تمام قریه«قلهک» متعلق به آنهاست. انگلیسی ها با فراموشی مرحمت شاهانه، پا از حد خود فراتر گذاشتند و به ایجاد هرگونه دخل و تصرف در این محل روی آوردند. در این ایام، با استفاده از شرایط خاص آن دوران و نا آرامی های ملی، دست درازی انگلیسی ها به حدی رسید که عملا حاکمیت خود را بر سراسر قریه «قلهک» گسترش دادند و خود را حاکم بلامنازع «قلهک» برشمردند. این خیال آنها حتی موجب شد برای این قریه کدخدا نیز انتخاب کنند.
بناهایی که انگلیسی ها در باغ ساختند
این اقامتگاه تابستانی سفارت انگلستان ، با عمارت های زیبا و امکانات ورزشی و فرهنگی که در تمام سال های گذشته ساخته شده اند، به صورت یک باشگاه محلی برای انگلیسی ها در آمده است.آنها ابتدا برای تجلیل از کشته شدگان خود، گورستانی را در گوشه ای از این باغ بنا نهادند. سپس از محل قنات های موجود در این باغ برکه ای ساختند و استخری تفریحی نیز بعدها به مجموعه آبی این باغ اضافه شد. علاوه بر ساختمان مسکونی این باغ، امارت مجزای دیگری نیز در این باغ وجود دارد که «انجمن ایران شناسی بریتانیا» نام دارد. همچنین مدارسی بین المللی در ضلع شمالی این باغ است که به مدارس آلمانی ها و فرانسوی ها اختصاص یافته و در آن تبعه این کشورها در ایران به زبان مادری خود تحصیل می کنند.
منبع کپی : http://iranbanou.com/magazin/
برچسب:
نویسنده: حمید نیکنام