خانه موزه های گرانبهای ایران

بارها پیش آمده از کنار خانه های قدیمی عبور کرده ایم و رنگ و بوی زندگی از آن به مشام مان رسیده است. رنگ و بویی که نه به خاطر جریان زندگی بلکه به دلیل شور و نشاطی است که به واسطه حضور بازدیدکنندگان در آن جریان دارد. چنین خانه هایی که معمولا خانه های پدری شخصیت های مهم هستند، به نام «خانه موزه» شناخته می شوند.

 در واقع خانه موزه های تاریخی بر اساس ویژگی های موزه شناسی با نام های خانه های شخصیت ها، خانه های زیبا، خانه های مجموعه، خانه های رویدادهای تاریخی، خانه های جوامع محلی، خانه های اجدادی، خانه های قدرت، خانه های روحانیت، خانه های عوام، خانه های روزگار و خانه ها برای موزه ها، گروه بندی شده اند. 

 خانه چیز واقعی است که به واسطه عناصری چون اتاق خواب، پذیرایی، آشپزخانه، اسباب و اثاثیه و … موجود می تواند فضا و حس متعلق به آن را به مخاطب منتقل کند. بازدیدکنندگان با گشت و گذار در خانه موزه ها، رمز و راز و خصوصیت های منحصر به فرد آن را درک می کنند و با نوع معیشت و وسایل زندگی شخصیت مورد نظر آشنا می شوند و بیوگرافی ملموسی از او به دست می آورند.

با وجود آنکه تا چندی پیش تعداد خانه موزه شخصیت ها در کشور ما حدود ۱۸ خانه بود اما با توجه به صحبت های مدیرکل موزه ها و اموال منقول تاریخی، با استقبال بخش خصوصی برای ایجاد موزه های خصوصی، طی سال گذشته شاهد آن بودیم که هر دو هفته یک موزه خصوصی شکل گرفته و بخش خصوصی در دو سال گذشته ۴۰ موزه ایجاد کرده است. با وجود این سعی بر آن است تا موقعیت به نوعی پیش رود که بخش خصوصی بتواند هر ۱۰ روز یک موزه ایجاد کند. از این رو طرح «هر خانه یک موزه» مطرح شده است.

بر اساس طبقه بندی که انجمن بین المللی خانه موزه های تاریخی (DEMHIST) در هشتمین کنفرانس سالانه این انجمن در سال ۲۰۰۷ میلادی در شهر وین به تصویب رساند، خانه موزه های تاریخی در ۱۱ گروه مختلف قرار داده شدند که بر این اساس، خانه موزه های شخصیت ها به عنوان اولین گروه در این تقسیم بندی شناخته می شوند؛ این نوع موزه ها اختصاص به معرفی شخص دارند و در بر گیرنده وسایل زندگی، نوع معیشت، آثار و بیوگرافی شخصیت مورد نظر است.

خانه موزه شخصیت در ایران

طبق داده های آماری، نخستین خانه موزه شخصیت های کشور به ترتیب سال تاسیس به قرار زیر است:

موزه صبا در شهر تهران، موزه دایی شهریار در شهر تبریز، موزه دکتر حسابی در شهر تهران، خانه موزه شهید رجایی در شهر تهران، کتابخانه و موزه دکتر شهیدی در تهران، موزه رییس علی دلواری در بوشهر، خانه آیت الله طالقانی در البرز، موزه دکتر سندوزی در تهران، موزه شهید مطهری در خراسان رضوی، خانه موزه دکتر علی شریعتی در تهران، خانه موزه مکرمه قنبری در مازندران، خانه میرزا کوچک خان جنگلی در گیلان، خانه موزه مرتضی مطهری در تهران، خانه نیما در مازندران، خانه موزه شهید چمران در تهران، خانه موزه شهید بهشتی در تهران، خانه موزه عزت الله انتظامی در تهران و خانه بامداد در شهر کرج.

گفته می شود تاسیس خانه موزه شخصیت ها در ایران به دهه ۱۳۵۰ خورشیدی باز می گردد؛ ضمن آنکه بررسی خانه موزه ها نشان می دهد که شهرداری به عنوان اصلی ترین سازمان متولی خانه موزه شخصیت ها ظاهر شده است و سازمان میراث و گردشگری با وجود یدک کشیدن متولی گری این حوزه در ردیف دوم قرار می گیرد. 

خانه موزه شخصیت در ایران

خانه موزه دکتر حسابی

خانه شهید بهشتی

همان طور که گفته شد، شهرداری ها گوی توسعه خانه موزه ها را از سازمان میراث و گردشگری ربوده اند. احیای خانه شهید آیت الله محمد بهشتی که خانه ای دو طبقه است، از جمله این فعالیت هاست. این موزه در بر گیرنده یادگارهایی از آن شهید و یادآوری هایی از روزهای انقلاب و شخصیت های آن دوران است.

طبقه همکف به بازسازی فضای شورای انقلاب اسلامی اختصاص داده شده و بازدیدکنندگان می توانند با قدم زدن در این محیط، حال و هوای آن زمان را حس کنند. در عین حال کتابخانه شخصی او نیز با محتوای قرآنی، دینی، فلسفه و اخلاق، جامعه شناسی و حتی فیزیک و زیست شناسی و علوم تجربی احیا شده است.

گالری تصاویر، شجره نامه خانوادگی و اصالت او که تا امام زین العابدین می رسد نیز از دیگر جاذبه های این موزه است که گردشگران را به سوی خود می کشاند. فضای پژوهشکده و نشر اندیشه ها در طبقه اول این بخش از موزه دارای بانک اطلاعاتی جامع از روزنامه ها، اعلامیه ها و اسناد محرمانه است که می تواند مرجع معتبری برای پژوهشگران و استادان باشد.  

منبع کپی : http://iranbanou.com/magazin/